Mustafa Müjdeci [Her şey insan için] |
07.10.2009 |
G-7’den G-20’ye
G-7/8 Yediler Grubu (G-7), Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya, İngiltere ve ABD gibi önemli sanayileşmiş ülkeler tarafından ekonomik politikaların koordinasyonunu sağlamak amacıyla kurulmuş olan bir forumdu. Daha sonra bu forum, Rusya’nın da katılımıyla G-8 ülkeleri olarak anılmaya başlandı. 1975 yılındaki ilk zirve, ABD dolarının altın standardından ayrılması, petrol fiyatındaki aşırı yükseliş ve artan enflasyon ve işsizlik gibi sorunların yol açtığı 1970’li yılların başında dünyada yaşanan krize karşı önde gelen batılı sanayileşmiş ülkelerin tepkilerini koordine etmek amacıyla gerçekleştirilmişti. Yani bir kriz sonrasında gerçekleşmişti. (G-20’lerin son toplantısına da global ekonomik krizin damga vurduğu unutulmamalıdır). G8’ler dünya ekonomisinin yaklaşık %65 ini temsil ederler TABLO 1: G-7 ÜLKELERİNİN GSYİH'LARI Milyar$ | | 1990 | 1999 | | ABD | 5.554 | 8.709 | | Almanya | 1.720 | 2.081 | | Fransa | 1.195 | 1.410 | | İngiltere | 976 | 1.374 | | İtalya | 1.094 | 1.150 | | Japonya | 2.970 | 4.395 | | Kanada | 573 | 612 | | G-7 Toplam GSYİH | 14.081 | 19.731 | | Dünyadaki Payı | 65,8 | 65,3 |
Kaynak: World Development Report, 2000/2001 G-8 liderlerince alınan kararlar; bugüne kadar Dünya Bankası, IMF, OECD, DTÖ ve NATO gibi uluslararası kuruluşların politikalarının yönlendirilmesinde son derece önemli rol oynadı. Ancak 2008 yılında başlayan global ekonomik kriz gösterdi ki, artık G-8’lerin kapalı kapılar ardında alacağı kararlar kendilerini kurtarmaya yetmiyor. Dünya üzerinde yeni ekonomik merkezler ve dengeler oluşması lazım. Bu nedenle G-20’ler ön plana alınmalı ve dünyanın geleceğinde söz sahibi olacak ülkelerin ve yükselen pazarların katılımı mutlaka sağlanmalı. G-20 25 Eylül 1999’da Washington’da 20’ler Grubu (G-20)’nun kuruluşu ilan edilmiş olup Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanlarından oluşan bu yeni uluslararası forum, 19 ülke, Avrupa Birliği ve Bretton Woods kurumlarını (IMF ve Dünya Bankası) temsil etmektedir. G-20’ye üye ülkeler; Arjantin, Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Afrika, Güney Kore, Türkiye, İngiltere, ABD ve AB’den oluşmaktadır. 1999 yılında 19 ülkenin toplam 23,3 trilyon dolar olan GSYİH’ları dünya ülkeleri toplam GSYİH’sının yüzde 77’sini oluşturmaktaydı. G-20’ye üye ülkeler dünya nüfusunun ise yaklaşık yüzde 59,93’ünü oluşturmaktadırlar. G-7’ye üye ülkeler dışındaki G-20 üyelerinin seçiminde bu ülkelerin hem bölgesel bir güç olmaları hem de GSMH’larının yüksek, nüfuslarının fazla olması esas alınmıştır. 2008 yılı itibariyle 500 milyar dolar GSMH’sı ve 75 milyon nüfusu ile Orta Doğu ve Avrupa koridorunda en güçlü ülke konumunda olan Türkiye de bunlardan biridir. TABLO 1: G-20 ÜLKELERİNİN GSYİH'LARI Milyar $ | | 1990 | 1999 | | ABD | 5.554 | 8.709 | | Almanya | 1.720 | 2.081 | | Arjantin | 141 | 282 | | Avustralya | 297 | 390 | | Brezilya | 465 | 760 | | Çin | 355 | 991 | | Endonezya | 114 | 141 | | Fransa | 1.195 | 1.410 | | Güney Afrika | 112 | 131 | | Güney Kore | 253 | 407 | | Hindistan | 323 | 460 | | İngiltere | 976 | 1.374 | | İtalya | 1.094 | 1.150 | | Japonya | 2.970 | 4.395 | | Kanada | 573 | 612 | | Meksika | 263 | 475 | | Rusya | 579 | 375 | | Suudi Arabistan | 105 | 129 | | Türkiye | 151 | 188 | | G-20 Toplam GSYİH | 16.142 | 23.293 | | Dünyadaki Payı | 75,5 | 77,1 |
Kaynak: World Development Report, 2000/2001 ABD'nin eski çelik şehri Pittsburgh'da 24 Eylül’de başlayan G-20’lerin son zirvesi, global ekonomik krizin başlangıcı sayılan Lehman Brothers'ın iflasının ardından üçüncü kez toplanmış oldu. G- 20 Zirvesi'nde liderler, krizden çıkış stratejilerini, kriz sonrası dünya ekonomisinin alacağı şekli ve bunun koordinasyonunu kimin sağlayacağını tartıştı. Bir sonraki yazımızda son G-20 zirvesinin önemini, alınan kararları ve Türkiye’nin nasıl pozisyon alması gerektiği konusunu irdeleyeceğiz.
Mustafa Müjdeci, 07.10.2009
Bu yazı 07.10.2009 tarihinden itibaren toplam 841 defa okunmuştur.
|