Mustafa Müjdeci [Her şey insan için] |
26.11.2009 |
Kurban bayramı ve Türkiye'de hayvancılığın durumu
Kırmızı et insan sağlığı için hayati öneme sahip bir gıda. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Hayvancılık Raporuna göre; yapılacak tüm iyileştirmelere rağmen yurt içi yetiştirme ile et talebi karşılanamayacak,
2010 yılında 97,4 bin ton, 2025 yılında ise 327,1 bin ton bir et açığı olacak
Rapora göre, ülkemiz dünyada · Sığır ve dana üretiminde 34. sırada · Koyun ve kuzu üretiminde 6. · Keçi üretiminde 11. sırada yer alıyor. Kesim rakamlarına baktığımızda ise dünyada,
· Kesilen sığır ve dana sayısında 36., · Kesilen koyun ve kuzu sayısında 7., · kesilen keçi sayısında 15., sıralarda
Kırmızı et üretimi azaldı;
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre,
Türkiye’de 1996’da 11.8 milyon adet olan büyükbaş hayvan sayısı 2006’da 10.8 milyon adete düşmüş. Aynı dönemde 41.3 milyon adet olan küçük baş hayvan sayısı da 33 milyon adete inmiş durumda.
Yine TÜİK verilerine göre,
2008 yılında bir önceki yıla oranla: sığır etinde yüzde 14,20, koyun etinde yüzde 17,69, keçi etinde yüzde 43,02, manda etinde yüzde 32,90 azalış meydana geldi.
Toplama baktığımızda kırmızı et üretimi, 2008 yılında 2007 yılına göre yüzde 16,18 oranında azalmış görünüyor.
Ne oldu da bu noktaya geldik;
Edirne Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği (EDSYB) Başkanı Sami Aladağ, Türkiye'de yıllardır uygulanan yanlış hayvancılık politikaları nedeniyle hayvancılığın bitme noktasına geldiğini ifade ederken''Türkiye genelindeki büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısındaki azalmanın nedeni bize göre, bugüne kadar uygulanan yanlış hayvancılık politikalarıdır" diyor.
Aladağ, şunları söylüyor:
''Türkiye'ye gümrüklerden sınırsız süt tozu getirildi. Yurt dışından getirilen süt tozları yoğurt, süt ve dondurma yapımında kullanılıyor. Sanayici ucuza mal olduğu için gerçek süt yerine, süt tozunu tercih etmeye başladı. Süt para etmeyince insanlar artık dişi hayvanlarını kesmeye başladı. Bu nedenle bölgemizde büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısı hızla azaldı. Dişi hayvanı mümkün olduğu kadar kesmeyelim.
''250 TL'ye alınan kurban bu yıl 500 TL oldu''
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Edirne Ticaret Borsası Başkanı Mustafa Yardımcı ise, kurban fiyatlarının geçen yıla oranla yaklaşık 2 kat arttığını belirtiyor ve şunları ilave ediyor:
''Et fiyatlarındaki artış kurbanlık sayısının az olmasından kaynaklanıyor. Daha önce çok söyledik, 'Küçükbaş hayvancılık teşvik edilsin' diye. Hem süt açısından teşvik edilmeliydi, hem et açısından. Bu fiyatlardan insanların kurban alması çok zor. Geçen sene 250 TL'ye alınan koç bu sene 500 TL oldu. Artık küçükbaş hayvan bakan kişi sayısı da azaldı. Bu insanların desteklenmesi gerekir.''
Kurban kesen %40 azalacak
İzmir Perakendeci Kasaplar Odası Başkanı Aydın Mestanlı, bu yıl kurban kesenlerin yüzde 40 azalacağını tahmin ettiklerini ifade ederken, vatandaşın küçükbaş yerine, fiyatları daha az artan büyükbaşa yöneleceğini de vurguluyor.
En ucuz koyun ABD’de, en pahalısı Türkiye ve Suriye’de;
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerinden derlenen bilgilere göre, dünyanın en ucuz koyununun satıldığı ABD’de küçükbaş hayvanların canlı kilogram fiyatı 0,68 dolar, Yeni Zelanda’da ise 0,96 dolar civarında.
Avustralya’da 1,04, İran’da 2,75, Birleşik Krallık’ta 1,67, Hindistan’da 1,74, İspanya’da 1,60, Pakistan’da 1,13, Sudan’da ise 2,12 dolar civarında olan kurbanlık fiyatlarının en pahalı olduğu iki ülke ise Suriye ile Türkiye. Suriye’de canlı koyunun kilogram fiyatı 11,14, Türkiye’de ise 5,80 dolar civarında.
Bu fiyatlara göre, başlangıç ağırlığı 50 kilogram olan kurbanlık koyunlar, yaklaşık olarak ABD’de 50, Yeni Zelanda’da 70, Avustralya’da 80, Pakistan’da 85, İspanya’da 120, Birleşik Krallık’ta 125, Hindistan’da 130, Sudan’da 160, Türkiye’de 435, Suriye’de ise 835 liradan başlayan fiyatlarla kurban edilebiliyor.
Et fiyatları artıyor;
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvancılık İşletme Ekonomisi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Cevat Sipahi koyun eti üretimi açısından dünyada 6’ıncı sırada olmamıza rağmen koyun etini en pahalıya üreten ülkelerden biri olduğumuzu ifade ediyor.
Kayseri Ticaret Borsası Başkanı Şaban Ünlü de diyor ki (Kayseri yöresi hayvan üretiminde ülke genelinde 2 veya 3’üncü sırada yer alıyor); Meralar öldü Küçük üretici üretimden çekiliyor Hayvan arzı azaldı. Dolayısıyla et fiyatları devamlı artıyor. Peki et fiyatları artmasına rağmen besi çiftliklerinin sayısı neden artmıyor?
Bu sorunun cevabını da Milliyet Gazetesi yazarı Güngör Uras’ın köşe yazısında yine Kayseri Ticaret Borsası Başkanı Şaban Ünlü veriyor. Diyor ki, “Bugüne kadar kurulan besi çiftliklerine yatırım yapanlar mutlu olsa, yatırımlarını büyütür. Parası olup da ne yapayım diye bakınanlar benzer çiftlikler kurar. Bizde besicilik yem maliyetleri nedeniyle yatırımcısını ve işletmecisini mutlu edemiyor. Bu durumda korkulur ki yakında et ithalatı gündeme gelir.”
Özetle;
1996 dan 2009’a gelene kadarki sürece baktığımızda aynı dönemler itibariyle nüfusun artmasına , kişi başına milli gelirin yükselmesine, dolayısıyla talep artışı olmasına rağmen üretimin artmaması hatta düşmesi bir şeylerin yolunda gitmediğini gösteriyor.
Gelinen noktada acilen çözüm bulunması gerekiyor.
En güzel bayramların sizlerin olması temenni ve dileklerimizle…
Kaynaklar:KobiFinans dergisi Gıda sanayii:Türkiye’de Kırmızı Et Hayvancılığının durumu Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Milliyet Gazetesi (Güngör Uras)
Mustafa Müjdeci, 26.11.2009
Bu yazı 26.11.2009 tarihinden itibaren toplam 1447 defa okunmuştur.
|
|